Ölçme Değerlendirme
Bunun için aşağıdaki yazıyı tam ve net anlayacak biçimde okuyunuz ve okumaya başlar başlamaz aşağıdaki "Başla" sözcüğünü tıklayınız. Okumanız bitince de "Dur" sözcüğünü tıklayınız.
OKUMA / BİLME EYLEMİ
Bilgi bilenle bilinen (özne ile nesne) arasındaki ileti ya da iletişimdir. Bu aynı zamanda öğrenme eylemidir. Bu eylemin sonunda özne (bilen), nesne (bilinen) hakkında bir izlenim edinir, yargıya varır, saptama yapar. İşte bu “sonuç durumu” yani ulaşılan yargı bilgidir ve “(ileti / iletişim) = öğrenme” eylemi sonundaki “edinim”dir. Eylem bazan “ileti” bazan “iletişim” biçimindedir. Eğer özne/bilen etkin nesne/bilinen edilgin ise bu tek yanlı bir bilişimdir ve bir “ileti”dir. Ama bilenle bilinen karşılıklı ileti veriyor, karşılıklı bilişim sürecine giriyorlarsa bu “iletişim”dir. Örneğin iki insanın tanışması gibi. Eylem olarak ileti de iletişim de bir öğrenme eylemidir. Burada öğrenme “neden” ise bilgi “sonuç”tur.
Bilgi bir yüklenme eylemidir. Yeni bilgiyi yüklenen birey yüklenme öncesindeki bireyden farklıdır, değişmiştir, “bilgili” olmuştur. Ardından, edinilen bilgi, edinen bireyi hemen etkimeye başlar. Her bilgi insana aynı zamanda yeni davranış türleri yükler. Çünkü bilgi doğası gereği birçok gizilgüçler içerir. Her bilgi yeni bir yaşam biçimi, farklı gelişmeler getirir. Örneğin post modern zamanlar insanlara yeni bilgiler yükleyip bilgi toplumlarını oluşturduğunda yeni yaşam biçimleri, yeni anlayışlar da gelmiş, değer yargılarının anlam yükleri değişmiş ve ortaya çok farklı insan kimlikleri çıkmıştır. Okuma öğrenme önem kazanmış bilgi genel geçer olmuştur.
Nasıl klasik toplumsal dizgelerin eskimesinden dolayı yeni dizgelere gereksinim duyuluyorsa insan beyninin şimdiki işletim dizgesi de eskidi ve bilişimin bu günkü ritmini yakalayamaz oldu. Bilgi ulaştığı ivme sonucu çok hızlı değişiyor. 21. yüzyıl insanı bu hızı yakalamak zorunda. Ya yakalayacak ya da çevrim dışı kalacaktır. Bu süreci yakalamanın ilk koşulu da daha çok ve daha hızlı okumadır. Bilgi insanı olmanın en önemli yolu bilinçli bilgilenmedir. Gündelik bilgilerimiz bizi intellektüel bir içeriğe taşıyamaz ve günlük yaşamı yalın bir düzeyde yürütmenin dışında bir işlevi yoktur. Çünkü tasarlanmış, programlı bir bilgi türü değildir. Zihin edilgindir, edinim zahmetsizdir ve yaşamın duyumsatmadan bize yüklediği bilgilerdir. Örneğin herkes kendi mahallesindeki ilköğretim okulunun yerini bilir ve öğrenmek için hiçbir zahmete girmemiştir.
Bunun dışında bir de bilinçli bilgi vardır ki bizi geleceğe taşıyan odur. Birey neyi neden öğrendiğini bilir, bilme eylemi tasarlanmış, programlanmıştır. Dolayısıyla zihin etkin ve bilinçlidir. Birey eleştirel düşünür, sorun çözer, tasarım yapar, kendini aşar. Erişilebilir, sürdürülebilir her bilgiyi alır, güncelleştirir, işler, yeniden üretir, yeni içerikler, yeni biçimler ekler. İnsanı insan yapan temel fark işte bu eylemdir.
İnsanın, yüz binlerce yıl süren çok yavaş gelişimi yazının bulunmasıyla birden ivme kazanmış ve olası son beş bin yılda olağan üstü hıza ulaşmıştır. Bu günkü bilimsel ve özellikle nanoteknolojik gelişim hızı önümüzdeki on yıllarda insan türünü yeni biçimlere dönüştürebilir. Bu gelişmelerin dışında kalma gibi bir olasılık yoktur. Her toplum “gelecek toplumu” olmaya hazırlanmalıdır.
Gerçekte bu gelişmeleri yaşayan toplumlar hantal toplumları daha şimdiden sollamışlardır. Bu gelişkin toplumlar okuyan, okudukları için kendilerini yenileyen bilgi toplumlarıdır. Okuyan birey için okuma yaşamla eş anlamlıdır. Okumayan kitlelerde birey tek boyutludur. Onu tanımak için fazla güç harcamazsınız, göründüğü gibidir, kolay etkilenir, eleştirel tutumu ve seçme istenci yoktur. Tüm kitle neredeyse seri üretimden çıkmış gibi tek tiptir. Gerçekte bu durum yalnızca gelişmemiş ülkeler insanı için değil tüm toplumlardaki gelişmemiş kitleler için de böyledir. Görsel medya ile yaşarlar. Tüm yaşamlarını çizgi filmler, prime time reklamları doldurur ve seçimlerde kendi istençleriyle değil onlar için seçme yapan görsel medya koşutunda oy kullanırlar. Oysa okuyan insanın seçme şansı vardır. Gerçi burada da seçim yapma bireyin istencini kullanması eğitimiyle ilgilidir ama en azından görsel medya gibi seçeneksiz değildir. Okuyan insan çok boyutludur. Buradaki boyut toplumsal, siyasal ve ekinseldir. Okuyan insanı farklı ekinsel, toplumsal ve siyasal alanlarda farklı boyutlarda görebilirsiniz.
Bilme ve bilgililik okuma, öğrenme eylemlerinin türevidir. Yeni yüzyılda insanın temel öğrenme yolu okumaktır. Belirleyici olan da bilinçli okuyan insandır. Yazarlar her hangi bir konu hakkında yazarlarken çok geniş araştırmalar yaparlar. Birçok şeyi sizin için öğrenirler ve sonra bu öğrendiklerini yazılarında size yöneltirler. Dolayısıyla her okuma aynı zamanda bir araştırmanın sonuçlarına kolayca ulaşma olanağıdır. Yeter ki bilinçli okunsun, yararlanılabilinsin.
Bunlardan dolayıdır ki okuma her geçen gün daha bir önem kazanıyor. İnsanlar daha çok okumak daha çok yol almak istiyorlar. Bu sonuç daha çok, daha hızlı okumayı gündeme getiriyor. Nasıl beynimizin eskimiş işletim dizgesi bu günkü ritmi yakalayamıyor ve yenilenmesi gerekiyorsa klasik okuma dizgemiz de bilgi insanının okuma gereksinimini karşılamıyor. Gerçekte 21. yüzyıl insanı birçok konuda yenilenmek, yapılanmak zorundadır. Sanayi toplumunun algılama ve bilgi işleme hızıyla 21. yüzyılı geçiştiremeyiz. Ayrıca toplumsal yaşam da hızlanmıştır. Fiziksel ve toplumsal gerçeklik hızla ve sürekli değişiyor. Bu değişimleri yakalayıp değerlendirme yapılamıyor, yeni davranış modelleri yaşama geçirilemiyorsa çevrim dışı olmak kaçınılmazdır.
İşte tüm bu sorunların önemli bir çözüm yolu daha çok, daha hızlı okuyup donanmaktır. Kitaplarımız, bilgisayar ve bire bir programlarımız size bu yönde yardımcı olmak için hazırlanmıştır.